9m² – Gevangenis van Vorst

Detentie in vraag stellen 

Ontstaan in 2022 naar aanleiding van de aankondiging van de sluiting van de gevangenis van Vorst, brengt de vzw 9m² betrokken burgers, onderzoekers, voormalige gedetineerden en professionals samen rond een vernieuwend project: deze voormalige detentieplaats omvormen tot een ruimte voor kritische reflectie over opsluiting en strafrecht in België. 

Met meer dan 13.000 gedetineerde personen in België en rekening houdend met personen die om andere redenen van hun vrijheid zijn beroofd (psychiatrische stoornissen, migranten,…), is de maatschappelijke impact van opsluiting aanzienlijk. Ons doel is zichtbaar maken wat gewoonlijk onzichtbaar of zelfs verborgen blijft, vooroordelen afbreken en het debat openen over alternatieven voor de “alles op gevangenisstraf”-aanpak. 

Bereid uw bezoek voor

Onze missies

Opleiden en sensibiliseren 

Wij bieden meeslepende bezoeken aan, begeleid door personen met directe of indirecte ervaring met de gevangenis (criminologen, historici, juristen, advocaten, voormalige gedetineerden, penitentiair personeel, gevangenisbezoekers). Afhankelijk van de mogelijkheden zullen tijdelijke tentoonstellingen en educatieve hulpmiddelen worden ontwikkeld. 

Het doel: inzicht geven in de realiteit van opsluiting, voorbij de stereotypen, en reflectie uitlokken over de problemen die vrijheidsberoving met zich meebrengt. 

Debatteren en bevragen 

9m² wil een ruimte zijn voor burgerdialoog waar standpunten over strafrecht en vrijheidsberoving kunnen worden uitgewisseld. Via ontmoetingen, debatten en participatieve activiteiten stellen wij vragen: is de gevangenis de enige oplossing? Wie straft zij werkelijk? Wat zijn de alternatieven? Welke gevolgen heeft vrijheidsberoving voor de mensen die het ondergaan en voor de samenleving als geheel? 

Onderzoeken en valoriseren

Onze leden – historici, juristen, antropologen, voormalige gedetineerden, opvoeders,… – ontwikkelen onderzoek over het Belgische gevangenissysteem, valoriseren de emblematische architectuur van de gevangenis van Vorst (eind 19e-begin 20e eeuw), verzamelen getuigenissen van actoren uit het penitentiaire systeem en organiseren colloquia en publicaties. 

Onze meeslepende en interdisciplinaire aanpak 

De vernieuwing van onze aanpak berust op de meeslepende ervaring: bezoekers betreden een echte gevangenis, ontmoeten mensen met ervaringskennis en nemen actief deel aan een collectieve reflectie. Geen reconstructie, maar de rauwe werkelijkheid van een plek beladen met geschiedenis(sen). 

Onze participatieve pedagogieën geven het woord aan degenen die opsluiting hebben meegemaakt, bouwen collectieve kennis op en stellen iedereen in staat zijn of haar mentale voorstellingen te confronteren. 

Onze waarden

Wij geloven dat het mogelijk is om een plaats die repressie symboliseert om te vormen tot een ruimte voor bevrijding van de blik en het denken. Door de deuren te openen van een gewoonlijk gesloten wereld, streven wij een dubbele impact na: lokaal, door de herintegratie van voormalige gedetineerden die actief zijn in ons project; globaal, door de evolutie van mentaliteiten en penitentiair beleid. 

Onze publieken

Jongeren vanaf 14 jaar, studenten (recht, criminologie, gespecialiseerde opvoeding, sociaal werk), professionals uit justitie en het gevangenissysteem, gezinnen, verenigingen, burgers: 9m² richt zich tot iedereen die wil begrijpen wat er achter de muren schuilgaat/gebeurt.